Philip Morris closes profitable Dutch factory

(This post is in Dutch, my mother tongue. Maybe I will write an English version once … )
Philip Morris Holland (PMH) in Bergen op Zoom sluit.
Meer dan 1000 werknemers verliezen hun baan.
9 jaar werkte ik in deze toen op één-na-grootste Philip Morris sigaretten-fabriek. De grootste Philip Morris fabriek staat in Richmond USA.
Bij PMH ging ik meebouwen aan de materiaalvolg-systemen.
Om Marlboro-pakjes te kunnen volgen ín die fabriek.
En naar tabakswarenwinkels in voornamelijk Frankrijk, Italie.
Sigatetten-diefstal is namelijk uiterst lucratief.
Een pakje sigaretten heeft geen serienummer.
Een pakje verkoop je gemakkelijk voor de helft, of meer, van de winkelprijs.
In ‘n vrachtwagen passen een héleboel pakjes.
Over hoeveelheden:
10 pakjes in een slof?
25 sloffen in een overdoos?
10 dozen op een pallet?
10x25x10=2500 pakjes à 5 euro, dus een slordige  2500 x 5 = 10.000 euro  op één pallet!
Dus één pallet is snel meer dan 10.000 euro aan handelswaarde.
Eén vrachtwagen vol pallets stelen levert snel een redelijk jaarinkomen op.
En dat geld kan niet als tabaksaccijns in een staatskas vloeien.
Daarom wil de Nederlandse, Franse en Italiaanse overheid dat Philip Morris volgt waar sigaretten vandaan komen en waar ze heen gaan.
Een vracht Italiaanse sigaretten stelen in Frankrijk, die naar ex-Joegoslavie brengen. De inhoud overvaren naar Italie. En op de markt de sigaretten verkopen, is erg lucratief. Heel veel energie en geld wordt er gestopt in materiaalvolgsystemen. En een klein schakeltje bij de bouw van deze materiaalvolgsystemen was ik. Ik begon er als informatie-analist: helpen bepalen wat die materiaalvolgsystemen moesten opleveren.
Circa 35 jaar lang (van circa 1980 tot 2014) had PMH een grote omzet.
Interssanter  dan omzet is wat er overblijft: de winst.
Tijdens sollicitatie analyseerde ik PMH B.V.-jaarverslagen zoals gedeponeerd bij Kamer van Koophandel.
Grondig en zinnig analyseren leerde ik tijdens mijn Avond-HTS-Bedrijfskunde-opleiding.
Een goede analyse kan inzicht geven in wat de kwaliteit is van een bedrijf waar je solliciteert.
(Van mijn nuttig Avond-HTS-Bedrijfskunde, herinner ik me ook een les waar de docent de schrijver Simon citeerde : “follow the money” als je zaken wil doorgronden.)
Aan de hand van jaarverslagen over 1977 en 1987 becijferde ik dat per werknemer ongeveer 1 miljoen gulden omgezet werd per werknemer:
  • Winst na aftrek van belasting was rond 20%.
  • Dat brengt per werknemer een slordige 200.000 gulden netto winst in het laatje.
  • En een slordige 800.000 gulden werd aan allerlei kosten in die jaarverslagen geboekt. Mijn baas hield van “mijn” omzetdeel dus bij benadering 800.000 gulden over
  • Aan loonkosten was men voor mij rond de 100.000 gulden kwijt. Ik verdiende 100.000 gulden, waarvan ik netto rond de 50.000 gulden overhield voor mijn gezin.
  • Dus was er nog 700.000 gulden aan anderen kosten gemaakt.
Grote, efficiente fabrieken opzetten. Efficiente Marlboro-reclames maken, en daardoor nog groter worden. Zo werd Philip Morris een steeds groter, en rijker bedrijf.
Een belangrijk element is dat de sigaretten-handel geen vrije markt is.
Het zijn de afzonderlijke regeringen van landen die de sigaretten-prijs vaststellen.

Geen vrije markt? Nee, er is geen prijsconcurrentie. En bedrijven zoals Philip Morris worden daardoor rijker en rijker. En kunnen de markt beter bewerken. De afgelopen decennia is dat Philip Morris goed gelukt. Philip Morris groeide en groeide. Mede dankzij de vastgestelde prijzen door de regeringen. Een systeem dat meer lijkt op communistische plan-economieen dan op een vrije, open concurrentie.

Dit alles puur op basis van wat ik zag in de jaarrekeningen die openbaar zijn.
En ik sluit niet uit dat werkelijkheid anders is.
Maar ik denk dat ik het redelijk benader.
(Correct me if I am wrong.) 20% netto winst van een omzet van 1 miljoen per werknemer.
Andere bedrijven zijn vaak blij met enkele procenten netto winst, van vaak veel kleinere omzetten.
Hoe kreeg PMH dat voor elkaar?
Ik meen dat het in grote lijnen neer komt op:
Een zegeltje à 5 gulden, kochten sigarettenproducenten voor ongeveer 4,5 gulden bij de Staat.
Dus twee kwartjes om een pakje te produceren.
Bij minder efficiente fabrieken van toendertijd Caballero-producent Laurens in Den Haag, Gaulloises-producent in Frankrijk, Fortuna-producent in Italie e.a. was een véél groter deel van die twee kwartjes nodig om een pakje te maken.
Bij Philip Morris Holland komen al enkele decennia de sigaretten veel efficienter uit de  grote fabriek, dan bij de veel kleinere fabrieken van de concurrentie.
Bij Philip Morris is er veel geld om te rokersmarkt te bewerken. Merken zoals Caballero, Gauloises, Fortuna e.a.  werden kleiner. Marlboro groter.
Het lijkt me goed als mensen zouden stoppen met Marlboro’s kopen.
En Nespresso-cups.
Bij Nespresso maken ze die reclames met George Clooney.
En het werkt.
Nu heb ik Nespresso niet nader geanalyseerd, maar het lijkt met dat het de zelfde kant op gaat als Marlboro.
Rijken worden rijker, armen worden armer.
Op het deel van de automatiseringsafdeling bij bovengenoemd PMH  hadden we een leuk vrijdagmiddag-tijdverdrijf: de salarisdatabase bekijken.
Er was een collega die daar het toegang toe had.
Hij deed daar onderhoud.
PMH wilden de salarisadministratie in eigen beheer houden.
En had was niet toegestaan om in die administratie te kijken.
Maar wij deden dat wel.
Op vrijdagmiddagen was het een leuke bezigheid.
Ons verbazen over hoeveel onze bazen per maand overgemaakt kregen.
Toen verloor ik wéér een stukje onschuld.
De Philip Morris Holland-directieleden kregen bedragen uitbetaald waar de duur ingehuurde softwareconsultants van verbleekten.
Als ik dan doordacht aan hoeveel geld er in de top van Philip Morris International verdiend zou worden dan begon het me te duizelen.Het wakkerde mijn interesse voor multinationals aan. Een leerzame documentaire vind ik “Let’s make money” (https://en.wikipedia.org/wiki/Let%27s_Make_Money) Die toont wat multinationals doen. Multinationals oals Philip Morris, de Nestlé’s, de Unilevers, de Shells, de Oréals enz. enz. enz.) . Ze pompen veel geld richting belastingparadijzen. Zoiets als ik zelf deed. Ik spaarde in België, en gaf die rente niet op aan de inkomstenbelasting. (Dat is illegaal. Ook verjaard?)
Het wakkerde mijn tegenzin aan tegen Nespresso-cups van Nestlé koffie. En veel wat multinationals produceren.
Beetje boter op mijn hoofd.
In die tijd had ik een spaarrekening in Belgie.
En gaf de rente die ik ontving niet op aan de belastingdienst.
Inmiddels is dat opgespaarde geld voor een groot deel verdampd. Opgegaan aan premieboetes bij vervroegd aflossen hypotheek.
En waardedaling van dat huis dat verkocht moest worden. (Vind ik erg zonde, dat ik dat huis moest verkopen. Maar dat is weer een ander lang, pijnlijk verhaal. Ook al omdat ik een aardig zonverwarming aan het maken was, waarmee minder gas gestookt hoefde te worden. Weemoedig zie ik Groningen zakken, en Moedertje Rusland haar gaskranen beschermen.) Winstgevende PMH-fabriek gaat dicht.
In persbericht lees ik een veeg naar autoriteiten.
Iets over niet optreden tegen criminele activiteiten.
Illegaal, crimineel, verboden.
In de jaren ’90 als ik thuis schroeven nodig had, haalde ik ze bij PMH’s Technische Dienst. “Dat ging van de grote berg”.
Geruchten gingen dat vaste PMH-aannemers bij directeuren thuis verbouwingen deden.
Daar werd van alles over geroddeld.
Napluizen deed ik dat niet.
Ik probeerde de informatiesystemen goed te laten werken.
En ik ben daar heel precies in.
Aldoende vond ik een heleboel onverstandig bij de bouw van systemen.
Wat heb ik een ongelofelijke stomme, geldverslindende acties gezien bij PMH’s informatiesystemen-bouw. De directeur die mij aannam, kwam tijdens mijn sollicitatiegesprek met het zinnetje:
“Gek genoeg is geld niet het probleem”.
Nooit meer vergeten dat zinnetje.
Zo kochten we het standaardpakket in waarmee ook Unilever pakjes margarine volgde. En het Britse leger zijn spullen.
Een Amerikaans consultancy-bedrijf had een paar centimeter dik rapport geproduceerd. Met behulp van toen sexy Apple Macintosh draagbare “hondehonkjes”.
Alleen de C-programmeurs en hun Engelse informatieanalist konden niets maken van dat standaardpakket.
Standaardpakket is toen “goed opgeborgen”.
(Lees : “niets meegedaan”)
En er werd gestart met het programmeren “from scratch“.
Ik moest in de fabriek gaan uitpluizen wat er nu precies gebouwd moest worden.
Dat we dat standaardpakket nooit gebruikt hebben, hebben we nooit aan de directie verteld.
En de oplevering van materiaal-volgsysteem liep flink uit.
En het systeem voldeed niet aan een heleboel eisen en wensen van de gebruikers.Inderdaad bleek:
“Gek genoeg was geld niet het probleem”.
Gaandeweg ben ik gaan denken. Als Philip Morris-concern in jaren ’60 Brabantse sigarenfabriekjes koopt in Eindhoven en Bergen op Zoom, om Marlboro-pakjes te maken. Om in 1980 de productie te concentreren in een nieuwe fabriek te Bergen op Zoom. En als na de val van de muur, Philip Morris-concern in Oost-Europa veel oude fabriekjes koopt. Dan krijg je op een keer dat ze de machines in Bergen op Zoom losschroeven. Om ergens over de Oeral weer op te bouwen.
In Bergen op Zoom stopt PMH dan.
Tabakstelers blijven arm / Multinational-eigenaren worden rijker.
Rijken worden rijker / armen worden armer.
Daarom wil ik geen Marlboro kopen. Geen Microsoft. Geen Apple.
En inderdaad heb ik ook meegewerkt aan deze bewegingen.
Ik kocht bijvoorbeeld Apple’s.Liever gebruik ik Linux-en voor mijn computers. Software gemaakt veelal door mensen in hun vrije tijd.  Omdat ze er de zin van inzien dat software werkt. En blijft werken. En omdat ze geloven dat software door organisaties met een winstoogmerk uiteindelijk niet die stabiliteit hebben die een open source project in principe kan opleveren. Of dat geloof terrecht is dat is weer een ander vraagstuk. Van wat ik heb gezien in de meer dan 30 jaar dat ik in de IT bezig ben, ben ik er persoonlijk van overtuigd. En ik zie de grote groei van Mac’s, iPad’e, iPhone’s etc. van Apple. Apple die zijn besturingssysteem OSX bouwde op basis van Linux.  Die “X” op het einde van OSX verwijst daarna. En de bedenker van Linux Linus Thorvald, daarvan heb ik eens gelezen dat hij gezegd zou hebben dat OSX een magere, matige implementatie is van wat Linux kan. Ik zie de grote bedragen die Apple stopt in het bewerken van de markt. En ik heb hierboven al toegelicht waarom ik liever niet mijn geld stop in dergelijke organisaties die omzet verhogen laten prevaleren boven het maken van producten die goed functioneren. En dat zijn een heleboel mensen niet met mij eens. Ruim 20 jaar geleden discusieerden ik hierover met een toenmalige vriend. Hij begreep niet dat Microsoft Windows niet goed zou zijn. Immers het was een besturingssysteem dat door enorm veel mensen werd gebruikt.Naast mijn voorkeur voor Linux, kies ik ook elders voor het open source-model. Voor website-bouw bijvoorbeeld. Ik vind bijvoorbeeld de Drupal- en WordPress-projecten veelbelovend. (Kanttekening februari 2016: Linux, Drupal, WordPress zijn voorbeelden van projecten die continu groeien. En in 2015 zagen we dat Microsoft zijn Windows 10, tijdelijk?, gratis aanbiedt aan Windows 7 en 8-gebruikers. Dit gratis aanbieden maakt Windows 10 bij lange na nog niet een open source project. Ik ben natuurlijk erg nieuwsgierig over open source projecten wel uiteindelijk de boventoon gaan voeren. Dat zal dan wel een hele andere wereld met zich meebrengen.)
Ook einde 2014 in het nieuws: onze Nederlandse overheid betaalt mooie bedragen aan Microsoft om Windows XP in de lucht te houden.
Naast het nieuws dat een winstgevende fabriek sluit in Bergen op Zoom.
Winstgevend sinds 1980. Zeer winstgevend volgens mijn bovenstaande inschattingen.
Ik was vroeger vooral van mening dat dergelijke fabrieken bestonden bij gratie van vele malen de beslissing van vele mensen om elke keer weer dat bedrag te betalen voor dergelijke producten.
En gaandeweg gaat besef ik steeds meer dat opgaat wat ik ergens ooit las:
“Hoe ouder dat ik word, hoe meer ik besef hoe weinig dat ik weet.”
(De bron van deze zin heb ik nooit kunnen vinden.)
En ik kan me ook voorstellen dat ik me zo opstel omdat ik economisch zeg maar een aardige zeperd heb gemaakt.
Dus wederom: boter op mijn hoofd heb ik.
Maar producten van die grote multinationale ondernemingen kopen? Ik probeer het tot nul te reduceren.
Liever spullen uit de buurt.
Best wel lastig hoor.
Maar als we dat nu allemaal nastreven …

Mijn zoon startte vorig jaar een fietsherstelbedrijf in Bergen op Zoom.
Zijn aanpak: vooral oudere fietsen goed onderhouden.
Hoe winstgevend is dat?
De tijd zal het leren.
Chapeau bas!” voor hen die tot hier hebben gelezen.
Geachte lezer als u nog meer tijd kan maken.
Graag laat ik mijn zoon zien::
In deze video (50 seconden) zie je hem aan het werk. Hij knapt een oude GAZELLE Champion Mondial op. Hij repareert liever, dan weggooien.

In Memoriam:
Peter van Haren die vorig jaar overleed aan longkanker.
Peter had bovenstaande GAZELLE in zijn huis staan. Een huis overvol met zaken die hij te goed vond om weg te gooien. Ik begreep nu dat hij zich verweerde tegen misstanden zoals hij ze zag in onze samenleving. Longkanker velde hem, nog geen 50 jaar oud. Ik kreeg die oude GAZELLE.  Mijn zoon knapte dat fietsje op. Loopt als nieuw, hier door Lille.

Ik zou het willen laten zien aan Peter. Wat het opleverde om die fiets te bewaren. Ik geloof niet dat hij het ziet. Het enige wat spontaan in mij opkomt is het hier te melden.

En vandaag even langs de oude Gauloises-sigarettenfabriek fietsen, hier in Lille, Frankrijk.
Die is al járen dicht.
Nu is het een mega-grote fietsenzaak. B’TWIN verkoopt er fietsen en fietss- en sportspullen. Gemaakt in “lageloonlanden”.
En er is een mega fitness-centrum.
Daar rijden de rijkere Franse af en aan in hun auto’s.
Uurtje sporten.
En weer snel in hun auto er vandoor.
Ik pomp er mijn fietsbanden op gewenste spanning.
Om zo comfortabel mogelijk de kasseienstroken hier in Lille te trotseren.
En ik ben benieuwd hoe het zoonlief zijn fietsatelier zal vergaan.
Is er een boterham te verdienen met zijn aanpak?
Of malen de Marlboro-achtige marketing-machines door en krijgen we nog veel meer weggooiproducten, gemaakt door steeds rijker wordende rijken?

In 2014 in het nieuws:
Philip Morris stopt productie in Holland. Elders kan het goedkoper.
Rijken worden rijker, armen worden armer.
Ja een stoomlocomotief verving veel paarden.
En alles gaat voorbij.
Meer gelijkheid?
Ik zie dat het een illusie is.
Die we vaker zelf in standhouden.
Ik denk : gebruik, en koop, minder. Allemaal.

Tot zover “my 2 cents” over hoe ik de wereld zie.

Advertisements

Published by

roel guldemond

I like improving added value of information systems. Or cycling. Either be in a garden.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s